Bir bardak kahvede kopan fırtınanın perde arkası
Serkan Oral yazdı… 32.000 Dolarlık Flat White: Türk kahvesinin ülkesinde kahve diplomasisi…
Türkiye’de seyyar kahveci açmak için belli bir özgüven gerekir. Memleketimiz, UNESCO’nun somut olmayan kültürel miras olarak tanıdığı bir demleme geleneğinin yurdu. Ama Antalya’daki COP31’de en uzun kuyruk cezveden çıkan Türk kahvesi için değil, bir Avustralya flat white’ı için.
Avustralya pavyonu bedava kahve dağıtınca kızılca kıyamet koptu. O ülke ücretsiz kahve dağıtıyor ve bunun vergi mükellefine maliyeti 32.000 dolar olarak bildiriliyor. Ülkede muhalefet, hayat pahalılığının sürdüğü bir dönemde bunu duyarsızlık olarak görüyor. Eski Başbakan Malcolm Turnbull ise Antalya’da tam tersini söylüyor. Ona göre kahve arabası, Canberra’nın COP’lerde yaptığı en akıllıca işlerden biri, çünkü insanları kapıdan içeri sokuyor. Kendi ifadesiyle, Avustralya kahvesinin dünyanın en iyisi olduğunu herkes biliyor.
Dubai’den bakınca bu mantığı iyi anlıyorum. Körfez’de misafirperverlik başlı başına bir dildir. Dallah ve küçük fincandaki kahve süs değil, sohbetin kapısıdır. Kahve ikram edilmeden ciddi hiçbir görüşme başlamaz. Türkiye’nin kahvehaneleri de yüzyıllarca haberin dolaştığı ve işlerin görüldüğü yerlerdi. Avustralya’nın arabası aynı kadim aracı ödünç alıyor. Bir fincan, davettir. Davet de sohbetin başlangıcı.
Ancak eleştirmenlerin de haklı olduğu bir nokta var. Mesele kahvenin kendisi değil. Fiji’deki COP öncesi toplantıya 99 görevli gitti ve yarım milyon doları aşan bir maliyet çıktı. Toplam harcama 20 milyon dolarlık tahminden 34,6 milyon dolara yükseldi. Bu rakamların yanında 32.000 dolarlık kahve küçük kalıyor. Yumuşak güç, ancak somut sonuç getirirse ucuza gelmiş sayılır.
Canberra’nın asıl sınavı da burada. İklim diplomasisi kuyruğun uzunluğuna göre değil, masadan çıkan metne göre değerlendirilecek. İyi çekilmiş bir kahve müzakerenin kapısını açabilir ama anlaşmayı kapatamaz. Bakan Chris Bowen için, Avustralya’nın Pasifik’e verdiği sözler yalnızca pavyonda değil, nihai metinde de görünmeli.
Körfez ve Türkiye için de bir ders var. Yüzyıllık kahve kültürümüz var ama onu nadiren strateji olarak kullanıyoruz. Avustralya bir baristayı diplomata dönüştürdü. Belki de kendi kahvemizi, Arap kahvesini ve Türk kahvesini, aynı amaçla sunma vaktidir.
Detayları da verelim:
Avustralya’nın Antalya’daki COP31 pavyonunda ücretsiz bir kahve arabası var ve hükümete yaklaşık 32.000 dolara mal olmuş. Uluslararası Hidroelektrik Birliği Başkanı olarak zirvede bulunan eski Başbakan Malcolm Turnbull harcamayı savundu.
Turnbull’a göre bu, Canberra’nın COP’lerde yaptığı en akıllıca işlerden biri. Kahve insanları pavyona çekiyor ve muhtemelen en verimli pazarlama harcaması.
Muhalefet lideri yardımcısı Jane Hume, hayat pahalılığı döneminde bunu savunulamaz buldu. Gölge Enerji Bakanı Dan Tehan ise Fiji’deki COP öncesi toplantıya giden 99 görevlinin 564.959 dolarlık seyahat ve konaklama masrafına dikkat çekti.
Asıl fatura… COP öncesi toplantı harcaması, 20 milyon dolarlık ilk tahminden 34,6 milyon dolara çıktı.
Kahve arabası 2021’den beri iklim zirvelerinin gözdesi ve fikrin Koalisyon’dan çıktığı belirtiliyor. Kuyrukların yaklaşık bir saat sürdüğü, yakındaki Türk kahvesinin ise beş dakikada servis edildiği aktarılıyor.