Neandertaller 60 bin yıl önce taş matkapla diş tedavisi yapmış olabilir
Sibirya’da bulunan 60 bin yıllık bir Neandertal dişindeki delik, tarihin bilinen en eski kasıtlı diş müdahalesi olabilir. Araştırmacılar, işlemin taş bir matkapla yapıldığını ve Neandertallerin gelişmiş tıbbi bilgiye sahip olduğunu düşünüyor.
Bilim insanları, Sibirya’da bulunan yaklaşık 60 bin yıllık bir Neandertal dişinin, tarihin en eski diş tedavisi örneklerinden birini ortaya koyduğunu açıkladı. Yapılan yeni araştırmaya göre, çürük bir azı dişindeki oyuk büyük ihtimalle taş bir alet kullanılarak bilinçli şekilde açıldı.
Araştırma, bilim dünyasının saygın yayınlarından biri olan PLOS One dergisinde yayımlandı. İncelemeler, Neandertallerin yalnızca avcı-toplayıcı topluluklar olmadığını, aynı zamanda sağlık sorunlarına müdahale edebilecek teknik bilgiye sahip olduklarını gösteriyor.
TAŞ MATKAPLA DİŞ MÜDAHALESİ YAPILDI
İlk olarak 2016 yılında keşfedilen Neandertal azı dişindeki sıra dışı deliğin nedeni uzun süre anlaşılamamıştı. Ancak yeni analizlerde, deliğin ciddi diş çürüğünü temizlemek amacıyla küçük taş aletlerle açıldığı sonucuna ulaşıldı.
Araştırmanın ortak yazarlarından John W. Olsen, işlemin oldukça karmaşık olduğunu belirterek Neandertallerin insan anatomisi konusunda gelişmiş bir anlayışa sahip olduğunu ifade etti. Olsen’e göre bireyin işlem sonrasında yaşamaya devam etmesi de tedavinin başarılı olduğunu gösteriyor.
Bilim insanları, bu işlemin kişinin kendisi tarafından mı yoksa başka bir Neandertal tarafından mı yapıldığını kesin olarak belirleyemedi. Ancak uzmanlar, bunun bilinçli bir tıbbi müdahale olduğu konusunda büyük ölçüde hemfikir.
İNSANLIK TARİHİNDEKİ EN ESKİ DİŞ TEDAVİSİ OLABİLİR
Daha önce modern insanlara ait en eski diş tedavisi örneği yaklaşık 14 bin yıl öncesine, İtalya’ya tarihleniyordu. Yeni keşif ise diş hekimliği geçmişini yaklaşık 45 bin yıl daha geriye taşıdı.
Araştırmacılar, Neandertallerin sağlık alanındaki yeteneklerine dair daha önce de çeşitli bulgular elde etmişti. İspanya’daki arkeolojik alanlarda Down sendromlu bir çocuğa bakıldığı ve şifalı bitkilerin kullanıldığına dair kanıtlar bulunmuştu.
Ancak Neandertallerin düşük karbonhidratlı beslenme alışkanlıkları nedeniyle diş çürüğü vakaları oldukça nadir görülüyordu. Bu nedenle Chagyrskaya Mağarası’nda bulunan diş, tarih öncesi tıp açısından büyük önem taşıyor.
MİKROSKOBİK ANALİZLER DİKKAT ÇEKTİ
Sophie Berdugo’nun Live Science’taki yazısına göre araştırmacılar, dişteki izleri incelemek için mikroskobik analizler yaptı ve modern insan dişleri üzerinde deneyler gerçekleştirdi. Yapılan çalışmalar, deliğin yerel jasper taşından üretilen sivri uçlu aletlerle açılmış olabileceğini ortaya koydu.
Diş çevresindeki aşınma izleri ise bireyin işlemden sonra yaşamaya devam ettiğini ve çiğneme faaliyetlerinin zamanla ilk müdahalenin izlerini aşındırdığını gösterdi.
Uzmanlara göre bu keşif, Neandertallerin yalnızca hayatta kalma becerileriyle değil, aynı zamanda tıbbi müdahaleler konusundaki bilgi ve teknik yetenekleriyle de dikkat çekici bir insan türü olduğunu yeniden ortaya koyuyor.
Kaynak: Gercektarih.com.tr